Ulga na złe długi w PIT i CIT

Ulga na złe długi w PIT i CIT

Złe długi – stan obecny

W podatku dochodowym, obowiązuje zasada, że przychodem są kwoty należne choćby faktycznie nie zostały otrzymane. Ma to ten skutek, że przychód podatkowy powstaje niezależnie od tego, czy została zapłacona należność wynikająca z tego przychodu. Jest to w oczywisty sposób niekorzystne dla wierzycieli, którym dłużnicy zalegają z wypłaceniem należności. Z kolei analogiczne zastosowanie opisanej zasady oznacza, że zalegający d łużnicy, uprawnieni są do obniżania przychodu do opodatkowania o niezapłacone wierzycielowi kwoty z tytułu dokonanych operacji gospodarczych. Przy tym b rak terminowej zapłaty za towary lub usługi, jak również długie oczekiwanie na nią, oznacza szereg negatywnych konsekwencji dla wierzycieli i prowadzi do tzw. zatorów płatniczych.

Skutki wprowadzenia ulgi na złe długi w podatkach dochodowych

Od 1 stycznia 2020 r. wierzyciele pomniejszą podstawę opodatkowania o kwotę wierzytelności w przypadku, w którym wierzytelność nie zostanie uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub fakturze (rachunku). Z kolei dłużnicy będą mieli obowiązek doliczenia do podstawy opodatkowania kwoty nieuregulowanego zobowiązania, co ma ich motywować do zapłaty (zob. art. 26i updof, art. 18f updop i art. 11 ust 4-19 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – w brzmieniu projektowanym od 1 stycznia 2020 r. ).

Warto dodać, że u lga na złe długi jest rozwiązaniem wprowadzonym na wzór ulgi obowiązującej już w zakresie VAT. Nowe przepisy wprowadzone w podatkach dochodowych mają rozwiązać kwestie tzw. “nieściągalnych wierzytelności” na wzór rozwiązania przyjętego w podatku od towarów i usług.

Oczywiście po pomniejszeniu podstawy opodatkowania może dojść do sytuacji w której

  1. dłużnik zapłaci wierzytelność lub
  2. wierzyciel wierzytelność sprzeda.

W takim wypadku, wierzyciel będzie musiał zwiększyć podstawę opodatkowania oraz zapłacić podatek w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana (zbyta). Natomiast dłużnik, który ureguluje zobowiązanie, będzie miał prawo do korekty zwrotnej w rozliczeniu za okres, w którym zobowiązanie zostanie uregulowane.

Warunki uprawniające do zastosowania ulgi na złe długi

Prawo do ulgi będzie przysługiwało pod warunkiem, że:

  1. wierzyciel i dłużnik podlegają w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu,
  2. wobec dłużnika nie będzie prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne lub likwidacyjne,
  3. faktura dokumentująca wierzytelność zostanie wystawiona w czasie przewidzianym w ustawie (zob. niżej).

Opisane warunki muszą być przy tym spełnione łącznie, aby można było skorzystać z ulgi.

Ulga na złe długi będzie miała zastosowanie tylko, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa nie upłynęły 2 lata. Przy tym w przypadku, gdy rok kalendarzowy wystawienia faktury jest inny niż rok zawarcia umowy, nie mogą upłynąć 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności.

Za dodatkowy warunek należy także uznać brak powiązań kapitałowych między dłużnikiem a wierzycielem. Podmioty powiązane z ulgi nie będą więc mogły skorzystać (w zakresie wzajemnych transakcji).

Stosowanie ulgi – przepisy przejściowe

Ulgę na złe długi będzie można stosować do transakcji handlowych, których termin zapłaty upływa po dniu 31 grudnia 2019 r. (art. 16. ustawy nowelizującej). Przy tym w przypadku podatników CIT, których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy i rozpocznie się przed dniem 1 stycznia 2020 r., przepisy o uldze mają zastosowanie począwszy od roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2019 r., w odniesieniu do transakcji handlowych, w przypadku których termin zapłaty upływa po dniu 31 grudnia 2019 r. (art. 17 ust 2 ustawy  nowelizującej).

Źródło:

  • art. 2, 3, 7, 16 i 17 ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych – ustawa podpisana przez Prezydenta RP